Pieczone kasztany w Lizbonie

Charakterystyczne wózki i sprzedawcy pieczonych kasztanów pojawiają się najczęściej od połowy października na ulicach nie tylko Lizbony, ale również innych portugalskich miast, gdyż wtedy to właśnie rozpoczyna się sezon na kasztany. Wyjaśnijmy jednak już teraz: mowa o specjalnym gatunku jadalnych kasztanów, a nie tych zwykłych, które znamy z parków, czy lasów. Przez cały okres jesienny i zimowy ulice centrum Lizbony są spowite pachnącym dymem, a mieszkańcy i turyście odwiedzający miasto mogą zakupić kasztany – „quentes e boas”, co znaczy ciepłe i dobre.

W tym roku sprzedawcy kasztanów pojawili się wyjątkowo wcześnie – spotkać ich można obok dworca Rossio lub przy placu Rossio. Jak zwykle kasztany są sprzedawane w porcjach po 12 lub 6 sztuk, a na wózkach przeczytamy dúzia, czyli tuzin. Koszt za papierowy rożek wypełniony kasztanami to 2,5 €.

Święto św. Marcina w Lizbonie

11 listopada przypada święto św. Marcina, kiedy cała Portugalia zajada się właśnie kasztanami i pije czy to młode wino, czy jeropigę. Jeśli jednak nie mamy okazji, by być wtedy w Lizbonie, to w tym roku okazja by spróbować pieczonych kasztanów nadarza się już znacznie wcześniej! Przeczytajcie, dlaczego warto spróbować pieczonych kasztanów w Lizbonie?>>>

Artykuł Pieczone kasztany już na ulicach Lizbony! pochodzi z serwisu InfoLizbona.pl.

justify;">Podpowiadamy, dlaczego warto spróbować kasztanów jadalnych w Lizbonie, jak one smakują oraz jak się je podaje. Prezentujemy również kilka przepisów na kasztany jadalne, gdyż bez problemu kasztany przyrządzimy samodzielnie w domu, a kupić je możemy praktycznie w sklepie. Na koniec pokażemy również, dlaczego warto jeść kasztany, bo jak się okazuje jest to bardzo zdrowa i wartościowa potrawa, a będąc w Lizbonie pod koniec roku nie unikniemy spotkania z pieczonymi kasztanami.

Czym jest kasztan jadalny?

Kasztan jadalny to po łacinie Castanea sativa Mill, a jest to gatunek rośliny, która występuje w całej Europie Zachodniej, w której to została rozpowszechniona przez Rzymian. Kasztany jadalne spotkamy od Portugalii przez całą Europę Zachodnią, aż do Azji Mniejszej i Kaukazu. W Polsce kasztan jadalny występuję jedynie sporadycznie, głównie w ogrodach botanicznych, ze względu na zbyt niskie temperatury.

W Portugalii drzewa kasztana jadalnego spotkamy często, w szczególności na północy Portugalii – okolice miast Chaves, Murca i Vila Pouca de Aguiar. Kasztanowce jadalne osiągają wysokości do 35 metrów, a pnie mają pokryte brunatną, głęboko spękaną korowiną.

Jak wygląda kasztan jadalny?

Owoc kasztana jadalnego ma rodzaj orzechu. Owoc okrywa kopuła, na której znajdują się liczne ostre kolce. Kopuła pęka 3 lub 4 klapami, a w środku znajdują się 2 lub 3 nasiona. Sam orzech jest pokryty brązową skórką, która jest cienka i łatwo przecinalna. Na szczycie kasztana jadalnego znajduje się zaschnięta szyjka słupka. Miąższ jest biały lub biało-kremowy, zbity i łatwo się kruszący. Kasztany jadalne dojrzewają w drugiej połowie października.

Pieczone kasztany w Lizbonie

Od połowy października na ulice Lizbony i innych miast Portugalią wyjeżdżają specjalne wózki, w których pieczone są właśnie kasztany jadalne, a dym z nich wydobywający się ciągnie się głównymi ulicami Lizbony, którymi przemierzają turyści i mieszkańcy. Porcja kasztanów (dúzia, czyli tuzin), kosztuje w 2019 roku 2,5-3 €. Dostajemy je w specjalnych torebkach lub tubach z białych kartek, a kiedyś były serwowane po prostu w tubach przygotowanych ze starych gazet.

Kasztany podawane są oprószone gruboziarnistą solą, a rożek ciepłych kasztanów świetnie nie tylko smakuje, ale również doskonale rozgrzewa dłonie w zimniejsze wieczory lub jesienno-zimowe dni. Wózki z pieczonymi kasztanami spotkamy na głównych skrzyżowaniach całej Lizbony, przy traktach turystycznych, obok pomników, czy głównych atrakcji turystycznych przez cały okres jesieni i zimy. Nie będzie zatem żadnego problemu, by kupić i spróbować kasztanów, czy to na Rua Augusta, placu Rossio, obok Klasztoru Hieronimitów lub Oceanarium. W szczególności dużo sprzedawców pieczonych kasztanów znajdziemy w dzielnicy Baixa, a na każdym wózku znajdziemy napis „quentes e boas”, co znaczy ciepłe i dobre.

Jak smakują pieczone kasztany jadalne?

Pieczone kasztany powinno się spożywać ciepłe, gdyż wtedy najłatwiej je obrać ze skórki, a i podobno smakują najlepiej. Mają one słodkawy smak, pomiędzy słodkimi ziemniakami (batatami) oraz orzechami laskowymi lub włoskimi. Są podawane oprószone gruboziarnistą solą, która dobrze komponuje się z nimi tworzą ciekawy słodko-słony smak.

Dlaczego warto jeść kasztany jadalne?

• są doskonałym źródłem energii, gdyż zawierają dużo skrobi
• kasztany jadalne, to doskonałe źródło minerałów – m.in. potasu, magnezu oraz wapnia, cynku i fosforu.
• mają w sobie również sporo witaminy C, na przykład 100 gram kasztanów jadalnych ma tyle samo witaminy C, co jednak cytryna
• mają duże ilości błonnika, więc są idealnym rozwiązaniem zaspokajającym głód
• nie zawierają w sobie glutenu

Jak przyrządzić kasztany jadalne – przepisy

Kasztany jadalne możemy spożywać pod rozmaitymi formami oraz przygotowywać je w różne sposoby. Możemy z kasztanów jadalnych przygotować mąkę, pastę, kompot, nadzienia, dodatki do potraw, desery lub poddać je rozmaitej obróbce termicznej, a także spożywać je na surowo. Ważne, aby kasztany były świeże, gdyż stare i wysuszone kasztany mają gorzki smak oraz są twarde, dlatego warto zwrócić uwagę, jakie kasztany się kupuje w sklepie.

Najpopularniejszy sposób na przyrządzenie kasztanów, to po prostu ich pieczenie. Przepis jest bardzo prosty – kasztany najpierw nacinamy w kształt X na wierzchu, następnie wkładamy je do nagrzanego do temperatury ok 200-250 C piekarnika i pieczemy ok 15-25, w międzyczasie warto przemieszać je w naczyniu, w którym je pieczemy. W połowie pieczenia możemy je posypać gruboziarnistą solą. Po wyciągnięciu z piekarnika obieramy je ze skorupek oraz skórki. Możemy jeść je w takiej formie już, niektórzy jednak polewają je dodatkowo miodem lub masłem z solą.

Inny popularny sposób przyrządzenia kasztanów, to ich gotowanie – ponacinane kasztany wrzucamy do gotującej się wody, gotujemy około 30 minut, wcześniej dodając do wody liść laurowy i sól, dzięki czemu kasztany będą miały ciekawy smak. Po ugotowaniu możemy je posiekać i wykorzystać, jako dodatek do różnych potraw, podawać w całości lub je wysuszyć i zmielić.

Dlaczego warto spróbować kasztanów w Lizbonie?

• gdyż smakują wyjątkowo, gdy kupimy je po całym dniu zwiedzania od ulicznego sprzedawcy
• dobrze rozgrzewają ręce i poprawiają humor
• doskonale smakują podawane z likierem winnym jeropigą
• jest to popularna przekąska Portugalczyków
• nie uciekniemy od dymu pieczonych kasztanów, który snuje się ulicami Lizbony, więc warto spróbować, co jest powodem tego całego zamieszania
• są po prostu zdrowe i smaczne
• 11 listopada przypada święto św. Marcina, kiedy cała Portugalia zajada się właśnie kasztanami i pije czy to młode wino, czy jeropigę

Na koniec jedna uwaga: kasztany, które spotykamy w Polsce – w parkach, ogrodach i lasach nie są kasztanami jadalnymi i nie można ich jeść! Kasztany spotykany w Polsce, to inny gatunek rośliny, której owoce mają inne właściwości, niż kasztany jadalne opisane w niniejszym tekście!

Artykuł Pieczone kasztany, którymi pachnie cała Lizbona – dlaczego warto spróbować kasztanów w Lizbonie? pochodzi z serwisu InfoLizbona.pl.

Zobaczcie zatem, dlaczego warto odwiedzić Portugalię 11 listopada i jak Portugalia, w odróżnieniu od Polski, świętuje ten dzień. Nie ma wtedy pieczonych gęsi, czy rogali św. Marcina, ale też jest bardzo smacznie, aromatycznie i wesoło. Dzień Świętego Marcina w Portugalii i jego obchody nierozerwalnie są związane z kasztanami jadalnymi i to właśnie one stały się symbolem obchodów tego święta nie tylko w Lizbonie, ale i całej Portugalii.

Święto kasztanów w Lizbonie

Od połowy października na ulicach Lizbony – na głównych skrzyżowania, na placach, obok zabytków i atrakcji turystycznych – można zobaczyć sprzedawców pieczonych kasztanów ze specjalnymi wózkami, w których przygotowują oni swoje specjały, Specjały, czyli pieczone kasztany jadalne, o których więcej pisaliśmy już tutaj: Pieczone kasztany, którymi pachnie cała Lizbona – dlaczego warto spróbować kasztanów w Lizbonie? >>>

Z każdego miejsca da się usłyszeć „quentes e boas”, co znaczy ciepłe i dobre – bo takie właśnie są pieczone kasztany. 11 listopada każdego roku, gdy przypada święto św. Marcina nie wypada nie zjeść kasztanów, a najczęściej je się je właśnie pieczone i oprószone gruboziarnistą solą. Choć w Portugalii zjemy je pod różnymi postaciami – nadzienia, szaszłyków, gotowane, jako desery lub słone dodatki do potraw. Wybór jest na prawdę duży, gdyż kasztany jadalne na stale zagościły w kuchni portugalskiej, a 11 listopada mają właśnie swoje święto.

Nie ma co się przejmować słodkim dymem, który roznosi się po ulicach portugalskiej stolicy i innych miast Portugalii – jest to rzecz bardzo charakterystyczna dla okresu jesienno-zimowego w Portugalii. Pieczone kasztany na ulicach Lizbony kosztują od 2,5 do 3 € za 12 sztuk, a są podawane w papierowych tubach lub specjalnych torebkach. W sklepach obok kasztanów wystawiana jest jeropiga – tradycyjny napój alkoholowy, z zawartością alkoholu ok 15%, który pije się właśnie z kasztanami.

Święto św. Marcina w Portugalii

W Portugalii mówi się „Pelo S. Martinho mata o teu porco e bebe o teu vinho”, co znaczy „Na świętego Marcina zabij swoją świnię i wypij swoje wino” lub też „No dia de Sao Martinho vai à adega e prova o teu vinho”, co przetłumaczyć można, jako „W dniu św. Marcina idź do piwnicy i spróbuj swojego wina”. Przysłowia te pokazują, jaki charakter w Portugalii ma to święto – dzień św. Marcina w Portugalii obchodzi się hucznie i na wesoło.

Tradycyjnie je się kasztany, a na kasztanowych ucztach „festas de castanha”, które urządzane są w całej Portugalii dominuje śpiew, śmiech i oczywiście kasztany. Do kasztanów pije się nie tylko wspomnianą już jeropigę – słodki likier winny, który powstaje z połączenia moszczu winnego (młodego, niskoalkoholowego wina) z cukrem oraz alkoholu wysokoprocentowego destylowanego z wina gronowego – ale też água-pé, czyli najczęściej domowej roboty alkohol powstający z wytłoczyn winogronowych oraz młode wino.

Kim był św. Marcin?

Kim jest święty Marcin, któremu to zawdzięczamy kasztanowe obchody 11 listopada nie tylko w Portugalii, ale również w innych krajach europejskich? Święty Marcin urodził się ok. 316 roku w Panonii na Węgrzech, a jego ojciec był rzymskim legionistą. We włoskim mieście Pavii młody Marcin poznał chrześcijan i mając 10 lat wpisał się na listę katechumenów, czyli osób oczekujących na przyjęcie chrztu.

Św. Marcin był też, podobnie, jak ojciec, rzymskim legionistą. W roku 338 Marcin u bram miasta Amiens napotkał półnagiego żebraka i oddał mu połowę swojego płaszcza. W nocy we śnie pojawił mu się Chrystus odziany w jego płaszcz i przemówił do aniołów: Patrzcie, jak mnie Marcin, katechumen przyodział. To właśnie ten gest św. Marcina pojawia się najczęściej w ikonografii. Często spotkamy się również z opowieścią, kiedy to św. Marcin walczył w bitwie znakiem krzyża. Dlaczego? W roku 354 roku Marcin towarzyszył ariańskiemu cesarzowi Konstansowi w wyprawie przeciwko germańskim Allemanom. Według zwyczaju w przeddzień bitwy dla zachęty dawano żołnierzom podwójny żołd. Marcin zamiast żołdu poprosił dowódcę o zwolnienie z wojska. Rozgniewany wódz kazał jednak aresztować Marcina,  a wtedy św. Marcin zażądał, by podczas bitwy pozwolono mu wyjść do pierwszego szeregu, a on bez broni walczyć będzie jedynie znakiem krzyża. Tak się stało i wtedy właśnie wróg poprosił o zawarcie pokoju. Chrześcijanie widzieli w tym wyraźny znak Boży.

4 lipca 371 roku Marcin otrzymał święcenia kapłańskie i sakrę biskupią miast Tours.  Marcin stawał zawsze w obronie niewinnych i niesłusznie oskarżonych, wobec bliźnich zawsze okazywał wyrozumiałość i miłosierdzie. Święty Marcin zmarł 8 listopada 387 r., a święto ku czci Marcina ustanowiono w połowie VII wieku na dzień 11 listopada – data jego pochówku.

Święto kasztanów w Portugalii – galeria zdjęć

Artykuł Dzień świętego Marcina w Portugalii – święto kasztanów i młodego wina pochodzi z serwisu InfoLizbona.pl.

Nie przypadkowo jednak wybraliśmy listopad, by napisać kilka słów o alkoholu jeropiga, gdyż to właśnie w listopadzie w Portugalii spożywa się największe ilości jeropgii. Jeropiga podobno smakuje najlepiej właśnie w listopadzie – czy to z pieczonymi kasztanami oprószonymi solą, czy suszonymi figami lub daktylami. Poznajcie, czym jest dokładnie Jeropiga, jak się ją produkuje oraz jakie są najpopularniejsze marki Jeropigii.

Czym jest Jeropiga?

Jeropiga to połączenia wina, alkoholu  aguardente oraz cukru, czyli trochę prościej jest to słodki likier winny, który powstaje z połączenia moszczu winnego (młodego, niskoalkoholowego wina) z cukrem oraz alkoholu wysokoprocentowego destylowanego z wina gronowego. Dodanie do moszczu winnego aguardente powoduje zatrzymanie procesu fermentacji, dzięki czemu jeropiga jest alkoholem słodkim oraz mocnym (ok 15-18% alkoholu). Jest to jednocześnie wino lub likier winny, jak czasami jeropiga jest nazywana, ciężkie, jednak dobre w smaku, które nie musi być mieszane z żadnymi innymi alkoholami lub napojami.

Jeropiga według tradycji miała powstać setki lat temu i została wymyślona przez farmerów. Do dzisiaj produkowana jest nie tylko na skalę przemysłową, ale często i samodzielnie przez mieszkańców, gdyż sposób jej powstawania jest stosunkowo łatwy i nie wymaga żadnego specjalistycznego sprzętu.

Jeropiga i Portugalia

Jest to tradycyjny portugalski alkohol, który zyskuje z roku na rok coraz większą popularność. Pije się najwięcej w listopadzie, gdyż to właśnie 11. listopada odbywa się święto św. Marcina, czyli po portugalsku „Dia de São Martinho”. Przysłowie portugalskie mówi „No dia de São Martinho, come se castanhas e bebe se vinho”, czyli na św. Marcina je się kasztany i pije się wino. Co najczęściej pije się do pieczonych kasztanów? Właśnie jeropige, która tego dnia jest podawana w wielu lokalach, barach, pubach i restauracjach.

Jednak jeropiga to doskonała propozycja nie tylko do kasztanów, ale również do suszonych owoców, orzechów lub ciast z bakaliami. Jest to wino słodkie i mocne, dzięki czemu świetnie dodaje energii w zimniejsze dni.  Czasami jeropigę nazywa się uboższą wersją wina porto – bez znaczenia, jak ją nazwiemy, to warto usiąść na chwilę w jednym z lizbońskich barów lub kiosków i do pieczonych kasztanów zamówić sobie kieliszek jeropigi.

Artykuł Jeropiga na zimne dni w Lizbonie i do pieczonych kasztanów! pochodzi z serwisu InfoLizbona.pl.