HISTORIA LIZBONY

Lisbon History Imagens

Historia Lizbony – Ogromne bogactwa, pożary, zarazy, przeżycie najgorszego w Europie trzęsienia ziemi, rewolucje, zamachy stanu i dyktatury – to tylko niektóre z epizodów w historii Lizbona, która przez setki lat miała swoje wzloty i upadki. Historia Lizbony jest ciekawa i warto ją poznać, jeśli chce się zrozumieć miasto dziś i jego różnorodność, która została ukształtowana przez lata, a która przyciąga dzis do Lizbony tłumy turystów z całego świata.

Mówi się, że Ulysses był tu pierwszy, jednak fakty historyczne potwierdzają, że na pewno Fenicjanie osiedlili się tu ok 3000 lat temu, nazywając miasto Alis Ubbo, co znaczyć miało „Bezpieczna przystań, bezpieczny port”, a co odnosiło się do właściwości geograficznych Lizbony i ujścia rzeki Tag, która przepływa przez Lizbonę. Również inne nacje, takie jak Grecy, Kartagińczycy, a następnie w 205 p.n.ee, Rzymianie, którzy przebywali tutaj, aż do 5 wieku naszej ery, odkryli plusy położenia Lizbony. Po plemiennym chaosie we wczesnych wiekach, miasto zostało przejęte przez Maurów z Afryki Północnej w roku 714. To właśnie Maurowie umocnili miasto i nadali mu odpowiednią rangę i przez ponad 400 lat odpierali ataki chrześcijań, którzy chcieli je wyzwoli spod religii Islamu.

Historia Lizbony: Początki

Miasto było we władaniu Maurów, aż do roku 1147, kiedy to w ramach II krucjaty, przy pomocy rycerzy z Europy Północnej i Środkowej, król portugalski Dom Afonso Henriques, je zdobył po ponad czteromiesięcznym oblężeniu. W roku 1255 krół Afonso III przeniósł stolicę Portugalii z miasta Coimbra, do Lizbony, która miała zdecydowanie lepsze, a dodatkowo ważne pod względem strategicznym, położenie w obrębie ówczesnej Portugalii.

Lisbon Old history image

Historia Lizbony: Złoty wiek

W 15 i 16 wieku w Lizbonie nastąpił złoty wiek, a to za sprawą Ery Wielkich Odkryć Geograficznych, w których to Portugalia odegrała ważną rolę, a wszystko się zaczęło od podróży Vasco da Gamy, który odkrył drogę morską do Indii, co wiązało się z napływem ogromnych bogactw do Lizbony. W tym czasie kupcy z całej Europy przybywali do miasta, kwitnął handel przyprawami, jedwabiem, klejnotami, a po odkryciu złota w Brazylii, w wiekach późniejszych, również tym kruszcem. Lizbona przeżyła wtedy istny boom budowlany, z którego niektóre budowle można podziwiać do dnia dzisiejszego, jak na przykład Torre de Belem lub Klasztor Hieronimitów.

Historia Lizbony: Trzęsienie ziemi z 1755 roku

Wszystko się jednak zmieniło 1 listopada 1755 roku, kiedy to o godzinie 09:30, w dniu Wszystkich Świętych, Lizbonę nawiedziło największe trzęsienie ziemi w historii Europy. Wraz z trzęsieniem ziemi przyszły fale tsunami i niszczące pożary. Niektórzy szacują, że aż 90 000 mieszkańców Lizbony z 270 000, które wtedy zamieszkiwało Lizbonę, straciło życie. Znaczna część miasta została zniszczona, aby nigdy już nie odzyskać swojego dawnego blasku i statusu. Pierwszy minister w rządzie króla Józefa I, który wtedy rządził Portugalią – Marques de Pombal – natychmiast wziął się do odbudowy Lizbony. To właśnie Markizowi Pombal Lizbona w dużej mierze zawdzięcza swój obecny wygląda, m.in. wygląd dzielnic Baixa lub Chiado.

Estátua Equestre de Dom José I na Praça do Comércio w Lizbonie
Estátua Equestre de Dom José I na Praça do Comércio w Lizbonie

Historia Lizbony: Wiek XIX i XX

W listopadzie 1807 wojska napoleońskie zajmują miasto, gdzie pozostają przez następne cztery lata, a Lizbona, jak i cała Portugalia, pogrąża się w chaosie. W roku 1908, w wyniku działalności ruchu republikańskiego, król Dom Carlos i jego najstarszy syn zostają zamordowani na Praça do Comercio w centrum Lizbony. W roku 1910 Lizbona jest świadkiem ogłoszenie republiki. Kolejne 14 lat to liczne zmiany rządów, których Lizbona była świadkiem, choć oprócz wydarzeń politycznych, architektura Lizbony w tym okresie nie zmieniła się za bardzo. Podczas II wojny światowej Lizbona, oficjalnie neutralne, była siedzibą i polem działań licznej grupy szpiegów z obydwu stron konfliktu. Na szczęście Lizbona nie ucierpiała wcale w wyniku działań wojennych II wojny światowej.

Stolica Portugalii była świadkiem dwóch bezkrwawych przewrotów (w 1926 i 1974), które wstrząsneły nie tylko miastem, ale i całym krajem. W 1974 i 1975 Lizbona przyjmuje masowy napływ uchodźców z byłych kolonii afrykańskich, które w dużej mierze zmieniają miasto pod względem demograficznym, dodając jej bogactw kulturowych, jednak nie finansowych.

Lizbona. Miasto Tolerancji
Lizbona. Miasto Tolerancji

Historia Lizbony: Lizbona dziś

Portugalia przystąpiła do Wspólnoty Europejskiej w 1986 roku, co wiązało się z napływem środków finansowych, które częściowo w Lizbonie zostały przeznaczone na modernizację i przebudowę tkanki miejskiej. Jednak w roku 1988 Lizbone nawiedza, drugi największy kataklizm w jej historii, a mianowicie ogromny pożar dzielnicy Chiado, którą odbudowano dopiero po 10 latach. W roku 1994 Lizbona był Europejską Stolicy Kultury, gospodarzem Expo w 1998, a w roku 2004 gościła Mistrzostwa Europy w piłce nożnej. Od roku 2006 prowadzone są prace nad projektami rozwojowymi w całym mieście, które obejumują m.in. rozwój sieci metro, rewitalizację strych dzielnic oraz przestrzeni publicznych.