Dzielnica Baixa w Lizbonie – zwiedzanie [Przewodnik + Mapa]

Estátua Equestre de Dom José I na Praça do Comércio w Lizbonie

Baixa i Lizbona, to jedna całość. Dzielnica Baixa w Lizbonie jest tą częścią Lizbony, która najbardziej ucierpiała na skutek trzęsienia ziemi w roku 1755. Składają się na nią dwa główne place Lizbony – plac Rossio, czyli Praca de Don Pedro IV – oraz Plac Comercio, po portugalsku Praca do Comercio. Dzielnica Baixa jest jedną z najchętniej odwiedzanych części Lizbony, która stara się o wpisanie na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO. To właśnie w Baixy znajduje się kilka ciekawych zabytków i atrakcji turystycznych, które wręcz trzeba odwiedzić będąc w Lizbonie.

Poniższy tekst prezentuje przewodnik po dzielnicy Baixa w Lizbonie, po jej najciekawszych miejscach, ulicach, zabytkach i atrakcjach turystycznych. Lizbońska Baixa to dzielnica jedyna w sobie, wybudowana praktycznie od zera po roku 1755 z polecenia Sebastião José de Carvalho e Melo, czyli słynnego Markiza Pombala, dziś urzeka swoim klimatem, architekturą i urbanistyką.

Baixa i Lizbona: Przewodnik i zwiedzanie

Zwiedzanie dzielnicy Baixa najlepiej zacząć od Placu Comercio, który jest bardzo dobrze skomunikowany z resztą miasta, a jednocześnie jest jednym z głównym miejsc różnorakich wydarzeń kulturalnych, politycznych i artystycznych w Lizbonie. Praça do Comércio zlokalizowany jest nad brzegiem rzeki Tag, która przepływa przez Lizbonę, by połączyć się dalej, w dzielnicy Belem z Oceanem Atlantyckim. Plac często jest nazywany Terreiro do Paço, gdyż mieści się na nim stacja metra o tej samej nazwie, a co związane jest z tym, że przed trzęsieniem ziemi z 1755 roku na placu tym stał Pałac Królewski – Paços da Ribeira.

Łuk Triumfalny w Lizbonie | Arco da Rua Augusta

Wymiary placu to 177 m x 192,5 m, a plan architektoniczny został zrealizowany prawie w całości w XVIII wieku, z wyjątkiem kilku detali , które zostały ukończone dopiero w XIX wieku. Głównym elementem odbudowanego placu jest pomnik Józefa I oraz Łuk Triumfalny, a także potężne zabudowania budynków otaczające plac, w których mieszczą się obecnie m.in. Ministerstwo Sprawiedliwości, a także najstarsza kawiarnia / restauracja w Lizbonie – Cafe Martinho da Arcada – z 1782 roku, a która to była ulubionym miejscem słynnego portugalskiego poety Fernando Pessoa. Przeczytaj więcej o Praça do Comércio: Plac Comercio w Lizbonie (Praça do Comércio)

Głównym elementem Praça do Comércio w Lizbonie jest statua jeźdźca przedstawiająca króla portugalskiego Józefa I. Znajduje się ona w centrum placu stanowiąc jego najważniejszy element. Jest to 14 metrowej wysokości statua przedstawiająca króla Józefa I (Dom José I) odzianego w pelerynę, w okazałym hełmie, na koniu, który depcze węża. Wzrok króla wędruje w stronę rzeki Tag, w stronę miejsca, gdzie łączy się ona z oceanem.

Praça do Comércio

Pomnik ten jest autorstwa słynnego portugalskiego rzeźbiarza Machado da Castro, a wykonany jest on z brązu. Jego odsłonięcie nastąpiło 6 czerwca 1775 roku, czyli 20 lat po tragicznym dla Lizbony trzęsieniu ziemi, które zrównało z ziemią dużą część miasta, w tym m.in. Plac Comercio, gdzie znajduje się pomnik. Dowiedz się więcej o pomniku: Estátua Equestre de Dom José I na Praça do Comércio w Lizbonie

Kolejną charakterystyczną budowlą Placu Comercio jest Łuk Triumfalny. Po portugalsku Arco da Rua Augusta, czyli Łuk ulicy Augusta, to jedna z najbardziej charakterystycznych i chętnie fotografowanych budowli nie tylko w dzielnicy Baixa, w której to łuk ten się znajduje, ale i w całej Lizbonie. Łączy on jeden z głównych placy Lizbony – Praca do Comercio – z najbardziej reprezentacyjną ulicą Lizbony, czyli Rua Augusta, które ciągnie się dalej do placu Rossio.

Łuk Triumfalny w Lizbonie został wybudowany w roku 1875 na podstawie projektu francuskiego rzeźbiarza Antoniego Calmelsa. W jego konstrukcji najbardziej wyróżnia się zegar widoczny od strony ulicy Rua Agusta oraz dziewięc potężnych figur i postaci, które przedstawiają postacie z dumą zapisane na kartach portugalskiej i lizbońskiej historii. Czytaj więcej o Łuku Triumfalnym w Lizbonie: Łuk Triumfalny w Lizbonie – Arco da Rua Augusta [Zdjęcia]

Praca do Municipio w Lizbonie
Praca do MunPraça do Município w Lizbonieicipio w Lizbonie

Zanim jednak podąży się dalej głównym deptakiem Lizbony – Rua Agusuta – w kierunku Placu Rossio, warto uda się na zachód Praça do Comércio, by zobaczyć Plac Miejski wraz z pięknym ratuszem.

Plac ten jest często pomijany, nie zauważany przez turystów, dzięki czemu jest to bardzo ciche i spokojne miejsce, jednak cały czas zachwycające swoim urokiem architektury i miejsca. Plac miejski, czyli Praça do Município po portugalsku. Jest on zlokalizowany kilkanaście metrów od jednego z głównych placów Lizbony – Placu Comercio. Znajduje się na nim neoklasycystyczny ratusz oraz pomnik.

Ratusz miejski znajdujący się Praça do Município został wybudowany po trzęsieniu ziemi z roku 1755, a został on zaprojektowany przez architekta Eugene Carvalho dos Santos. Ratusz został wybudowany w latach 1865 – 1880 i jest to jeden z najładniejszych budynków w całej Lizbonie. Główna fasada jest bogata zdobiona ornamentami i rzeźbami. To właśnie z tego budynku 5 października 1910 ogłoszono proklamowanie republiki w Portugalii. Czytaj więcej: Plac Miejski i Ratusz w Lizbonie – Praça do Município

Igreja de Nossa Senhora da Conceição Velha
Igreja de Nossa Senhora da Conceição Velha

Wracając na Praça do Comércio warto przeciąg go i udać się na wschód kilkanaście metrów, by zobaczyć Kościół Igreja de Nossa Senhora da Conceição Velha. Kościół ten znajduje się w dzielnicy Baixa, przy ulicy Rua da Alfândega. Został on zaprojektowany przez architektów António Francisco Ferreira Cangalhas i Honorato José Correia, a swoją nazwę zawdzięcza temu, że ocalał podczas kataklizmu, który zniszczył Lizbonę w połowie XVIII wieku. Po trzęsieniu ziemi w roku 1755 część dóbr kościelnych przeniesiono do kościoła Nossa Senhora da Conceição, dlatego ten kościół dostał przydomek „Velha” co znaczy stary. To na co warto zwrócić uwagę w kościele Igreja de Nossa Senhora da Conceição Velha to charakterystyczna fasada, wykonana w stylu manuelińskim. Zobacz również: Baixa w Lizbonie: Kościoły warte zobaczenia – Igreja de Nossa Senhora da Conceição Velha

Wracając na Praça do Comércio najlepiej przejść pod Łukiem Triumfalnym i udać się na zwiedzanie uliczek Baixy. Wzorem m.in. francuskich miast Markiz Pombal, odpowiedzialny za odbudowę Lizbony, postanowił stworzyć dzielnicę w kształcie prostokąta o symetrycznym układzie ulic. Co ciekawe – przy budowie dzielnicy i jej budynków posługiwano się pierwszym na świecie system mającym na celu ocalenie budynków przez ewentualnym kolejnym trzęsieniem.

Symetrycznie położone ulice noszą nazwy cechów, które kiedyś przy nich działały. I tak znajdziemy tam ulicę Rua do Ouro (Ulica Złotników), Rua dos Sapateiros (Ulica Szewców) czy Rua do Prato (Ulica Jubilerów). Zwiedzanie ulic tej części Lizbony najlepiej rozpocząć od głównej ulicy, deptaka, czyli Rua Augusta.

Lizbońska Rua Augusta (ulica o tej samej nazwie i znaczeniu spotkamy również w brazylijskim mieście São Paulo) to deptak prezentujący różne aspekty handlu i życia Lizbony. Pod nogami mamy wspaniałe przykłady calçada portuguesa, czyli wzorów z kostki brukowej, które układają się w regularne wzory, po bokach typowe przykłady architektury, której styl nazywany jest „pombaliną”, a po dwóch przeciwnych stronach zamykających Rua Augusta okazałe place: Rossio i Praça do Comércio.

Główny deptak Lizbony ma ponad 550 metrów długości. Jest to ulica zamknięta dla ruchu samochodowego, jedynie ulice prostopadłe nie są z niego wyłączone, a jedną z tych ulic przebiega linia tramwaju 28. Oficajlnie nazwę „Rua Augusta” nadano tej ulicy 5 listopada 1760 roku. Podobnie, jak cała dzielnicy Baixa, również ta ulica została odbudowana po trzęsieniu ziemi z 1755 praktycznie od zera. Czytaj więcej: Ulica Rua Augusta w Lizbonie

Winda Elevador de Santa Justa w Lizbonie
Winda Elevador de Santa Justa w Lizbonie

Idąc Rua Augusta po lewej stronie mijać będziemy windę Elevador de Santa Justa.  Jest to jedna z najbardziej nietypowych atrakcji turystycznych Lizbony, jedyna pionowa spośród czterech lizbońskich wind. Elevador de Santa Justa to 45 – metrowa konstrukcja wykonana w stylu neogotyckim. Jej architektura porównywalna jest to słynnej paryskiej Wieży Eiffla, co ma odzwierciedlenie w jej historii.

Elevador de Santa Justa zostałą zaprojektowana przez Raoula Mesnier de Ponsard, który to, według wielu podań i opowieści, był uczniem słynnego Gustawa Eiffla który zaprojektował słynną wieżę w Paryżu. Ma się to potwierdzać m.in w podobieństwach konstrukcji Elevador de Santa Justa i Wieży Eiffla. Zobacz również: Winda Elevador de Santa Justa (Elevador do Carmo) w Lizbonie – zdjęcia, godziny otwarcia, cena

Ulicę Rua Augusta zamyka okazały Plac Rossio. Plac Rossio, czyli po portugalsku Praça de Dom Pedro IV, to jeden z głównych placy w Lizbonie, również jeden z najbardziej reprezentacyjnych. Gości nie tylko tłumy turystów za sprawą swoich zabytków i atrakcji, ale również ważne wydarzenia, a w przeszłości był świadkiem najważniejszych zdarzeń w historii Lizbony. Od zawsze koncentrował życie społeczne Lizbony, dziś będąc jedną z największych atrakcji turystycznych Lizbony.

Lizbona Rossio Lisbon
Lizbona Rossio Lisbon

Plac stał się ważnym miejscem w Lizbonie już od XIV wieku, kiedy urbanizacja miasta zaczęła się rozprzestrzeniać na tereny położone poza murami zamkowymi. Zlokalizowane na nim były przed trzęsieniem ziemi z 1755 roku, które w dużej mierze znieszczyło ówczesną Lizbonę, najważniejsze i najokazalsze instytucje miasta. To właśnie na tym placu, w miejscu, w którym znajduje się obecnie Teatr Narodowy Marii II (Czytaj więcej: Teatr Narodowy Marii II w Lizbonie – Teatro Nacional D. Maria II) zlokalizowany był Pałac Inkwizycji, a plac był świadkiem publicznych egzekucji i innych działań związanych z Inkiwizycją. To właśnie na placu Rossio mieścił się słynny Szpital Wszystkich Świętych wybudowany przez Króla Janna II i Manuela I, a który to został kompletnie zniszczony i już nie odbudowany w wyniku trzęsienia ziemi z roku 1755.

Jego oficjalna nazwa to Praça de D. Pedro IV ze względu na kolumnę, która stoi pośrodku placu, a która przedstawia króla portugalskiego Pedro IV, a jednocześnie pierwszego cesarza Brazylii Pedro I (Czytaj więcej: Kolumna Piotra IV na Rossio – Coluna de D. Pedro IV). Nazwa ta jednak nigdy nie przyjeła się w świadomości Lizbończyków, którzy cały czas na określenie placu używają nazwy Rossio. Dowiedz się więcej o Rossio i zobacz TOP 5 atrakcji, które trzeba zobaczyć na Rossio: Plac Rossio w Lizbonie – Praça de D. Pedro IV – zabytki, co warto zobaczyć? [Zdjęcia]

Dworzec Stacja Rossio w Lizbonie fasada styl neomanueliński
Dworzec Stacja Rossio w Lizbonie fasada styl neomanueliński

Po północno-zachodniej stronie Rossio znajduje się Dworzec Rossio. Dworzec Rossio czasami nazywany również stacją kolejową Rossio to po portugalsku Estação de Caminhos de Ferro do Rossio. To co zachwyca turystów z całego świata to neomanuelińska fasada, która dominuje w północno – zachodniej części placu Rossio. Jest to widoczna i znacząca wizytówka stylu manuelińskiego w tej części miasta, który był typowy dla Portugalii XVI wieku. Zobacz również: Dworzec Rossio w Lizbonie – Estação de Caminhos de Ferro do Rossio

Przechodząc na wschodnią stronę Rossio warto odwiedzić barokowy kościół św. Dominika przed którym znajduje się Pomnik Tolerancji (Zobacz również: Pomnik Tolerancji „Lizbona. Miasto Tolerancji” w Lizbonie – Cidade de Tolerância). Jeśli chodzi o sam kościół,  po portugalsku Igreja de São Domingos, to jest jeden z ciekawszych kościołów w Lizbonie. Nie tylko ze względów architektonicznych, ale i historycznych – jego wnętrze spłonęło w 1959 roku w wyniku zapalenia się ołtarza od świec, a skutki pożaru postanowiono naprawić tylko częściowo, dzięki czemu dziś możemy oglądać zniszczone pożarem wnętrza świątyni.

Budowa kościoła św. Dominika została zapoczątkowana w roku 1241 i od tego czasu był on wielokrotnie przebudowywany. Największe prace modernizacyjne i remontowe, które na trwałe zmieniły charakter kościoła przeprowadzono po wielkim trzęsieniu ziemi z roku 1755, które w ogromnej mierze zniszczyło Lizbonę (Warto zobaczyć: Kościół św. Dominika w Lizbonie – Igreja de São Domingos).

Kościół św. Dominika w Lizbonie
Kościół św. Dominika w Lizbonie

Z kościoła najlepiej udać się Rua Almada ku Placu Drzewa Figowego, czyli po portugalsku Praça da Figueira. Jeszcze w XVI wieku plac ten wcale nie istniał, a jego teren zajmował okazały Szpital Wszystkich Świętych. Po trzęsieniu ziemi w tym miejscu zlokalizowany był wielki targ o powierzchni prawie 8,000 m², który istniał, aż do roku 1949, w którym to został on zniszczony, by na jego miejscu mógł powstał obecny plac.

W roku 1971 ustawiono na placu statuę portugalskiego króla Józefa I, który był królem Portugalii w okresie, gdy nawiedziło ją wspomniane trzęsienie ziemi. W roku 2000, podczas ostatniej modernizacji placu, pomnik ten został przeniesiony z centrum placu do jego rogu (Zobacz również: Praca da Figueira w Lizbonie – Plac Drzewa Figowego).

Dzielnica Baixa: TOP 10 zabytków i atrakcji turystyczny dzielnicy Baixa w Lizbonie

1. Rossio

2. Kościół św. Dominika

3. Dworzec Rossio

4. Winda Elevador de Santa Justa

5. Rua Augusta i układ urbanistyczny dzielnicy

6. Łuk Triumfalny

7. Praça do Comércio

8. Praça do Município

9. Praça da Figueira

10. Kościół Igreja de Nossa Senhora da Conceição Velha

Dzielnica Baixa – dojazd

  • Autobusem – główny przystanek autobusów znajduje się na placu Praca do Comercio. Zatrzymują się tam autobusy nr: 206, 207, 208, 210, 706, 711, 714, 728, 732, 735, 736, 736, 746, 759, 760, 774, 781, 782, 783
  • Tramwajem nr 15 z Belem, tramwajem 12 z Alfamy oraz tramwajem 25 i słynnym tramwajem 28
  • Metrem – pod placem Praca do Comercio znajduje się stacja metra o nazwie Terreiro do Paço, która leży na niebieskiej linii metra. Pod placem Rossio znajduje się stacja metra o tej samej nazwie, która leży na zielonej linii metra.
  • Pociągiem z Sintry do dworca Rossio
  • Promem do przystani Terreiro do Paço
  • Z racji tego, że dzielnica stanowi ścisłe turystyczne centrum Lizbony, to nie ma żadnych problemów, aby do niej dojechać

Baixa w Lizbonie: Atrakcje turystyczne i zabytki dzielnicy na turystycznej mapie Lizbony


Pokaż Turystyczna mapa Lizbony i Portugalii [www.InfoLizbona.pl] na większej mapie

Baixa w Lizbonie: Galeria zdjęć i fotografii